МБУ "Чурапчинская межпоселенческая централизованная библиотечная система"

Алагарская модельная библиотека

РС(Якутия), Чурапчинский улус, с. Чепара, ул. Протодьяконова, 33

ВАРВАРА ГРИГОРЬЕВНА СЛЕПЦОВА – САНАА 95 СЫЛЛААХ ҮБҮЛҮӨЙЭ.

Кинилэр хаалларбыт тыыннаах ситимнэрэ, өйдөрө-санаалара үйэлэргэ умнуллубат.

Саха норуотун чулуу далбар хотуна, өй-санаа тирэҕэ, учууталлар учууталлара Варвара Григорьевна Слепцова – Санаа. Кини 95 сыллаах үбүлүөйүн бэлиэтиир кэммитигэр, кини олоҕун чахчыларын эрэ буолбакка, ахтылҕаннаах аатын, тыыннаах эйгэтин, бүгүҥҥү күҥҥэ диэри дьоҥҥо дьайар күүһүн иҥэринэбит. Алаҕар нэһилиэгин дьоно кинини урут да, билиҥҥэ да диэри харахтарын харатын курдук харыстаан, ытыктаан, таптаан ахталлар.

Варвара Григорьевна – Санаа аата, кини айар псевдонима буоларын таһынан, кини олоҕун философиятын толору арыйар. Алаҕар нэһилиэгин кырдьаҕастара, киниэхэ үөрэммит оҕолоро билигин даҕаны Санаа сүбэлэрин, ыйар суолун тутуһаллар. Кини хас биирдии киһиэхэ сыһыаныгар, үлэтигэр-хамнаһыгар саха тылын кэрэтин, дириҥ суолтатын иҥэрэрэ. Дьон ахтарынан, кини дьону хомоҕой тылынан-өһүнэн бэйэтигэр тардар, ханнык баҕарар соругу ситиһиннэрэр үтүө дьорҕоот этэ. Бу кини саҥарар саҥата эрэ буолбакка, киһи кутун-сүрүн тарда сылдьар дьоһуннаах майгыта этэ.

Варвара Григорьевна Алаҕар нэһилиэгэр 1962 сылтан олохсуйан, онно 37 сыл устата учууталынан үлэлээбитэ. Ол кэмҥэ кини нэһилиэк духуобунай олоҕун сүрүн тирэҕэ буолбута. Алаҕар дьоно кинини «Алаҕар далбар хотуна» диэн ааттыыллара. Бу аат киниэхэ хас даҕаны суолтаны иҥэрэр: кини дьиэ кэргэн ийэтэ эрэ буолбакка, нэһилиэк бары дьонун дьылҕатыгар кыттыһар, сүбэлиир-амалыыр, сирдиир-хайыһар дьоҥҥо кыһамньылаах буоларын бэлиэтиир. Дьон Варвара Григорьевнаны кэрэхсиирэ, кини саха дьонун тыын-сигилитин толору иҥэриммит, киһиэхэ кэрэкэлээх, хорсун өйдөөх, дириҥ билиилээх-көрүүлээх учуутал быһыытынан умнубаттар. Кини дьоһун  сааһыгар да сылдьан, олох уустук боппуруостарыгар дириҥник хоруйдуур, ымпыгар-чымпыгар тиийэр өй-санаа күүстээҕэ, дьону сөхтөрөрө.

Варвара Григорьевна биир уһулуччулаах өрүтэ – учууталлар династияларын күүһүрдүүгэ оҥорбут кылаата. Кини төрүттээбит учууталлар династияларын уопсай ыстаастара 260 сылга тиийэрэ. Бу сыыппара кини үөрэхтээһиҥҥэ, саха омук инники кэскилин түстээһиҥҥэ төһөлөөх улахан кылааты киллэрбитин көрдөрөр. Кини саха тылын харыстааһыҥҥа, ийэ тылбыт кэскилин туһугар охсуһууга оҥорбут үлэлэрэ билиҥҥи кэмҥэ даҕаны умнуллубаттар, сыллата өссө чуолкайдык көстөллөр. Алаҕар нэһилиэгин эдэр ыччата кини холобурунан олоҕун оҥостор, төрөөбүт тылыгар, култууратыгар тапталы иҥэринэр. Варвара Григорьевна айар дьоҕура, уус-уран самодеятельность сайдыытыгар оҥорбут кылаата эмиэ ахтыллар. Кини сценарийдара, пьесалара нэһилиэк кулууптарын сыанатыттан хаһан да түспэттэр.

Варвара Григорьевна Слепцова – Санаа олоҕо, айымньылара уонна уопсастыбаннай үлэтэ саха норуотугар, ордук Алаҕар нэһилиэгин дьонугар, хаһан да умнуллубат дьоһуннаах үйэ буолар. Кини саха омук тыын-сигилитин иҥэриммит, кэскиллээх санаалары хаалларбыт, дьон өйүгэр-санаатыгар дириҥник иҥмит, үйэлэргэ умнуллубат далбар хотун аатын сүгэр. Варвара Григорьевна холобура – кэнэҕэски ыччакка төрөөбүт тылы, култуураны харыстыырга, сайыннарарга ыҥырар ытык суол. Алаҕар нэһилиэгин дьоно кинини үйэтитэн, аатын өрө тутан, кини үтүө үлэлэрин салҕыыллар. Кини кэриэһэ – саха омук инники кэскилэ чөл, күүстээх буоларыгар эрэлбит.

                                      Алаҕар бибилэтиэкэрэ Софья Егоровна Протодьяконова.

Добавить комментарий